Productschap vis

De Nederlandse visserijsector is rijk aan initiatieven op het gebied van duurzaamheid. Deze lopen uiteen van alternatieve vangsttechnieken tot het opvissen van afval of meewerken aan onderzoek ter vermindering van discards. Hieronder een kleine greep uit de verschillende initiatieven.

Het Platform Visserijinnovaties en Blueports (PVB) of het 'oliemannetje van de vissector'

Blueports willen samenwerking tussen ondernemers in de regio bevorderen en stimuleren met als doel meer innovatie en meer economische ontwikkeling in de regio. Vijf regionale Blueports opereren zelfstandig. Het Platform (PVB) verbindt en ondersteunt deze regionale samenwerkingsverbanden op landelijk niveau. Informatieuitwisseling en dubbel werk voorkomen wordt hiermee voorkomen.  

De vijf regionale Blueports in Nederland, Blueport Noordwest Nederland, Blueport Lauersoog, Blueport Urk, Blueport Zuid-west en Blueport Oosterschelde beginnen geleidelijk aan op stoom te komen. Na een gedegen voorbereiding, waarbij het Platform Visserijinnovatie en Blueports ( PVB) een ondersteunende rol vervult, treden de Blueports steeds meer naar buiten. Zo was onlangs (13 april) de startbijeenkomst van de Blueport Noorwest Nederland, de Kennisdag van Blueport Lauwersoog op 17 april. Op 12 mei a.s. zal Blueport Urk een startbijeenkomst organiseren.

Inmiddels zijn twee samenkomsten met de projectleiders van de vijf blueports geweest waar open de voortgang van de activiteiten en ervaringen zijn uitgewisseld.

De rol van het Platform Visserij-innovatie en Blueports (PVB) wordt steeds duidelijker. Verbinden en ondersteunen zijn de kernbegrippen: de functie van ‘het oliemannetje’. Drie deelprojecten zijn door het platform opgestart.

1)Een gezamenlijke website. Via deze portal komen de websites van de verschillende blueports samen. Het zal een belangrijk hulpmiddel worden om een effectieve communicatie tussen de blueports onderling als ook naar de vissector mogelijk te maken. Hier worden onder meer nieuws, agenda’s maar ook projectinformatie gepubliceerd.

2) Het opzetten van een database waarin informatie over alle projecten op het gebied van innovatie en samenwerking in de keten wordt opgenomen. Het gaat hier niet alleen over nieuwe, maar ook reeds uitgevoerde en afgeronde projecten.

3) Het organiseren van een projectenmarkt. Tijdens een landelijke bijeenkomst worden bestaande en nieuwe projecten actief aan de deelnemers getoond. De exacte vorm en uitvoering van deze dag is nog in ontwikkeling.

Naar verwachting zal het aantal gezamenlijke projecten gedurende de komende tijd verder worden uitgebreid. Voor nadere informatie over de Blueports kunt u contact opnemen met Ronke Luns of Ed de Heer, projectleiders PVB, tel. 070-3369619.

Alternatieve vangsttechnieken 

Vanuit de platvisvisserij ontstaan veel initiatieven die gericht zijn op vermindering van brandstofverbruik, ecologische effecten en bijvangsten. Hierbij wordt voornamelijk gezocht naar alternatieven voor de traditionele wekkerkettingen van de boomkor. De wekkerkettingen zorgen ervoor dat tong en schol loskomen van de grond en in de netten terecht komen. De wekkerkettingen ondervinden veel weerstand (hoog energieverbruik) en zorgen voor bodemberoering. Alternatieven zijn dus veelal gericht op verlaging van brandstofverbruik en een vermindering van bodemberoering. Voorbeelden van alternatieve vangsttechnieken zijn de eco-catcher, sumwing, pulskor, flyshoot, twinrig en hydrorig. In onderstaande tabel staat een overzicht van de duurzaamheidaspecten die bij elk van deze alternatieve technieken aan bod komen. Een uitgebreide beschrijving van de vangsttechnieken is te vinden onder vangstmethoden. 

Veel van deze technieken zitten nog in het proces van optimaliseren. Soms hebben de alternatieve technieken wel het beoogde effect wat betreft duurzaamheid maar kennen de technieken wisselvallige vangsten van de doelsoorten. Verder onderzoek moet zorgen voor betere afstellingen van de vistuigen zodat er duurzamer kan worden gevist met behoud van de vangsten van doelsoorten. Daarnaast word er gekeken naar het combineren van nieuwe technieken, bijvoorbeeld sumwing en pulskor. De resultaten zijn veelbelovend.

Ook in andere visserijen wordt met het oog op duurzaamheid gezocht naar alternatieve vangsttechnieken. De mosselsector is op het moment bezig met het verder ontwikkelen en implementeren van  MZI’s (mosselzaadinvanginstallaties) en hatcheries/nurseries. Een MZI is een alternatieve manier om mosselzaad op te vangen (in tegenstelling tot de bodemvisserij naar mosselzaad) en in de hatcheries/nurseries wordt geëxperimenteerd met het kunstmatig voortplanten van mosselen. Ook in de garnalenvisserij staat verduurzaming op de agenda waar de sector met het ontwikkelen van bijvoorbeeld de zeeflap probeert de overleving van bijvangst te verhogen en het geheel aan bijvangst te verminderen. 

Vuilnis op zee

Nederlandse vissers werken sinds 2007 mee aan het project Fishing for Litter van KIMO Nederland/België. KIMO stelt zich tot doel om bestaande verontreinigingen uit de Noordzee te verwijderen en nieuwe te voorkomen door vissers te voorzien van zogenaamde Big Bags waarin ze het opgeviste afval verzamelen en terugbrengen naar de wal. Het afval dat ze opvissen bestaat onder andere uit olietonnen, jerrycans, verpakkingen, volle vuilniszakken, boeien en verfblikken. Inmiddels wordt bijna vanuit alle Nederlandse Noordzee-havens deelgenomen aan het project. Vlissingen is er als laatste bijgekomen in april 2010. 

Kalender Vis & Seizoenen 

Stichting Vis en Seizoen wil duurzame visserij in de gehele visketen stimuleren. Dit doen zij door kennisontwikkeling en kennisverspreiding over de effecten van visserij in de voortplantingsperiode op duurzaam beheer van de visbestanden. Chef-koks worden gestimuleerd te werken volgens het Vis & Seizoen principe en gebruik te maken van de seizoenskalender bij hun keuze voor vissoorten op de menukaart. In het verlengde hiervan is dus ook een actieve rol voor de consument weggelegd: maak de uiteindelijke keuze in de winkel en kies voor de vis van het seizoen! Zo zorgen wij samen voor gezonde visstanden, nu en in de toekomst!

Onderwijs

Huidige en toekomstige vissers krijgen te maken met een groeiende aandacht voor natuur en milieu en maken het noodzakelijk dat vissers kennis moeten vergaren over de zee als ecologisch systeem. Initiatieven zoals de cursus Vissen met Toekomst en Handel Duurzame Vis sluiten hier bij aan.

Gezondheid en goede doelen

Traditiegetrouw wordt het eerste vaatje Hollandse nieuwe in Scheveningen geveild voor een goed doel. Op eenzelfde manier wordt het kreeftenseizoen in de Oosterschelde geopend door het veilen van de eerste kreeft. De Stichting Vissers voor Vissers draait op giften van donateurs en brengen visserijmaterialen die niet meer gebruikt worden in Nederland naar derde wereld landen zoals Congo of Sri Lanka.